Is er een weg uit de angst en onzekerheid die globalisering oproept? Alleen een land dat zelfvertrouwen mist, voelt de behoefte zich af te schermen van buitenlandse invloeden. Vertrouwen en culturele openheid gaan samen. Een etiquette over hoe om te gaan met de emoties van onszelf en anderen.

Met: Dominique Moïsi, Antjie Krog, Charles Taylor, Ian Buruma en Jonathan Sacks.

Bekijk hier de promo:



Bekijk hier de uitzending:



Klik hier om de uitzending te bekijken (Windows Media Player)

Dit is de eerste aflevering van onze serie Grote denkers over de toekomst. Op de pagina's van de afzonderlijke denkers kunt u niet op tv vertoonde fragmenten bekijken en citaten uit de interviews lezen.

Muziek in deze uitzending:

Willard Grant Conspiracy - Ballad of a Thin Man (origineel van Bob Dylan)
Sonic Youth - Burdocks (origineel van Christian Wolff)
Fever Ray - Now Is the Only Time I Know
The Knife - Neon
Miles Davis - Sanctuary
Goldfrapp - Happiness
Tinariwen - Ténéré Daféo Nikchan
Walter Carlos - March from A Clockwork Orange
Grizzly Bear - Fine for Now

Een DVD met de hele serie, aangevuld met een extra uitzending over het nieuwe wij in Nederland, kunt u bestellen door 15 euro over te maken op 606.000 ten name van de IKON in Hilversum, o.v.v. LUX en uw volledige adres. Vanuit het buitenland hebt u de volgende codes nodig bij uw overschrijving: IBAN NL64PSTB 0000 606000 BIC PSTBNL21.

Dominique Moïsi

Frankrijks invloedrijkste politicoloog en oprichter van het veelgeprezen Institut Français des Relations Internationales (IFRI).

“Mijn vader overleefde Auschwitz en leerde me wat hoop is. Hoop maakt je beter. Zonder hoop kun je niet overleven. Dat is niet emotioneel of gemakkelijk, maar diep humanistisch.” 

Klik hier voor meer informatie over Dominique Moïsi

Antjie Krog

Gelauwerd dichteres en jarenlang het blanke geweten van Zuid-Afrika, deed verslag van de Waarheids- en Verzoeningscommissie onder bisschop Tutu.

“Iemand zei me dat het woord ‘medemenselijkheid’ in het Nederlands niet meer voorkomt. Dan moet je alert zijn: als zulke belangrijke woorden niet meer gebruikt worden, dan beweeg je je misschien een gevaarlijke kant op.”

Klik hier voor meer informatie over Antjie Krog

Charles Taylor

Politiek geëngageerd moraalfilosoof met een actuele boodschap voor de hedendaagse maatschappelijke problemen.

“Zonder enige religieuze dimensie of hoop kunnen we niet. Dan verloochenen, ja smoren we onze menselijkheid. Die bronnen van hoop, die moeten we herontdekken.”

Klik hier voor meer informatie over Charles Taylor

Ian Buruma

Nederlandse sinoloog, japanoloog, publicist en hoogleraar mensenrechten, democratie en nieuwe media in New York.

“Kosmopoliet zijn betekent: verschillende dingen tegelijk zijn, of soms verschillende dingen op verschillende momenten. Dit betekent dat we vertrouwd moeten zijn met veel verschillende culturen – zowel thuis als over de grens.”

Klik hier voor meer informatie over Ian Buruma

Jonathan Sacks

Geridderd Brits opperrabijn en filosoof die zich hoopvol en met gevoel voor humor in het interreligieuze debat stort.

“De samenleving is het huis dat we samen bouwen: christenen, joden, moslims, hindoes, atheïsten en humanisten. Beschaving geeft ruimte aan verschillen.”

Klik hier voor meer informatie over Jonathan Sacks

Reacties

Er zijn 20 reactie(s)

Pagina: 1 2 3 4

Naam: Wim Heins IKON=Islamitisch-Kerkelijke Omroep Nederland Wat kunnen intellectuele verbaal hoogbegaafde geleerden toch inspirerend fantaseren. Zon hap gaat er bij links in als een preek bij een ouderling. "Democratie berust op gezamenlijke identiteit dus zijn binnenkomers een bedreiging maar de eis dat ze zich aanpassen is een droom want het wordt nooit meer als vroeger." Daar weet ik wel een tegenargument op: wat een flauwekul! Dan: "Populisten selecteren negatieve emoties" en "populaire gevoelens van onbehagen" om te polariseren en daarom zoeken ze het in "vrijheid alsof Nederlanders die hebben uitgevonden" maar dat is een "gebrek aan zelfvertrouwen". Allemaal gebracht onder het mom van grote denker. Het is net zon stuk pseudo-journalistiek als Zembla van 25 april 2010 en duidelijk bewijs dat de Ikon zich tegenwoordig heeft bekeerd tot de Linkse Kerk (van de Vara). En net zo populistisch als bij elke andere doorsnee omroep wordt er een irriterende drumcomputer en andere storende akoestiek opgedrongen; blijkbaar hebben de makers geen zelfvertrouwen en val ik volgens hen in slaap. Wat is dat toch lekker scoren hè om Wilders en Mussert achter elkaar te plakken, en ook zo origineel. Je voelt je meteen zo sterk in je schoenen staan als je maar weer eens "fascist" zegt. Ooh doe het vooral want de vrijheid van meningsuiting bestaat niet meer voor islamcritici maar nog wel voor handlangers van de islamisering. Alleen vraag ik me af als de islam Nederland heeft overgenomen (want dat we onze geestelijke waarden mogen houden is een oubollige droom) wat er dan dus met de Ikon gebeurt. Dat zijn immers ongelovigen. Nou ja, die halen dan gewoon de K weg. Een Ion is een geladen deeltje dat naar de tegenpool toegaat. Islamitische Omroep Nederland. Elk bewust spiritueel mens die deze uitzending doorziet stemt op 9 juni dan ook op de tegenpool daarvan. Wim Heins

Naam: Arne Culturele diversiteit = Ethische diversiteit? Een abjecte beeldenmontage van Fortuyn en Wilders naar Mussert of Mussolini. Dat is dus als een gelijkstelling van Den Uyl (wiens PvdA in zijn tijd Oost-Duitsland verkoos boven West-Duitsland) en Marijnissen aan Stalin of Mao. Allemaal onterecht om misverstanden te voorkomen. Dat zegt de mijns inziens slecht begrepen Ian Buruma ook. Als je een volk onrecht aandoet en haar elite vervolgens dit algemeen ondervonden gevoel negeert, of erger nog bagatelliseert, of nog erger criminaliseert, is een ramp bijna zeker. Nazi-Duitsland ontstond hieruit. Of dacht u soms dat dit aan duitsers in etnische of culturele zin was voorbehouden? Het is maar goed dat Nederland zo klein is. Alle volksbewegingen hebben geleid, en leiden, tot persoonlijke onderdrukking in kleine sfeer, en uiteindelijk tot massamoord. Er is geen enkel verschil wat dit betreft tussen fascisme en socialisme. Buruma noemt fascisme ook apart van nazisme, en vergelijkt het met de andere volksbewegingen. Tot echte uitwassen kwam het onder de exponenten: nationaal-socialisme en communisme. De kunst hebben al deze ideologieen geleerd van hun voorgangers die ze eerst moesten verslaan, de grote religieuze bewegingen. De geschiedenis is een aaneenschakeling van klein- en grootschalige misdaden van deze op collectiviteit gebaseerde machten. Het is dan ook raar dat veel van de denkers zo collectivistisch denken, dan wel terugverlangen naar collectiviteit. Daarbij is de grote boosdoener het “zelfzuchtige” individualisme. Een gotspe. Steeds keert individualisme versus collectivisme op bij de verscheidene denkers. Het begint bij Daniel Moïsi die na de 20e eeuw van de macht gebaseerd op ideologieën nu de 21e eeuw van de identiteit met “Wie ben ik” en de daaruit volgende verhoogde druk op het gevoel van het individu vaststelt. Volgens hem kun je alleen goed met dit gevoel omgaan als je van daaruit transcendeert. Aldus je eigen gevoelens overstijgend begrijp je die van anderen. Met dat laatste ben ik het eens maar mijns inziens hoeft begrip van andermans gevoelens niet vanzelf een goed gevoel te geven. Het kan ook bewijzen dat de angst terecht was. Veel van de denkers weten echter zeker dat de angst in ons westen slechts gebaseerd is op vooroordelen. Streetwise zijn ze dan ook niet volgens mij. De 20e eeuw was volgens Moïsi gebaseerd op ideologieen en de daaruit voortvloeiende macht waarvan volgens hem Amerika een overgebleven resultaat is. In de 21e eeuw van individu en bijbehorend gevoel van “Wie ben ik?” was Amerika na de koude oorlog in de 21e eeuw verweesd (sic: zie zometeen) op zoek naar de niet meer bestaande vijand. Andere ideologieen met macht waren verdwenen. Dus creeerde Amerika de nieuwe vijand: Islam. Dat kwam natuurlijk niet uit de lucht vallen maar sloot aan bij al aanwezige “onterechte” angstgevoelens bij de Westerse mens wegens immigratie. Amerika’s ware belang was natuurlijk de status quo in politiek en militair/economisch opzicht. Daar zit zeker wat in maar dat betekent niet dat de angst van de westerlingen an sich onterecht is. Moïsi verdeelt de wereld in Dynamisch (oost), Vernedering (zuid), en Angst (west). Hij beziet daarmee de mens dus niet als individuën maar als cultureel bepaalde leden van kuddes met gemeenschappelijke kenmerken. (Als je dat doet als je rechts bent kijk dan uit!) Wat dat betreft is hij volgens eigen redenatie een typische 20e eeuwer. Als denker in de 21e eeuw heeft hij macht verloren door de toenemende individualisering. Geen wonder dat veel van de denkers verweesd (sic: zie boven) op zoek zijn naar nieuwe binding voor de meute, en anti-individualistisch. De herders zijn hun schapen kwijt. Schapen kunnen niet zelf beoordelen wat goed voor hen is. Nog erger is het als de schapen niet voor een ongebonden leven kiezen maar een populistisch rechtse herder kiezen. Daar ben ik het deels mee eens. Populistisch rechtse, linkse, of religieuze herders zijn allemaal slecht. Antji Krog is onder de denkers de exponent voor wat betreft afkeer van de individualist: “zelfzuchtig” zijn ze. De geindividualiseerde westerling zal door de niet te stuiten migratie van groepsdenkers de verliezer zijn constateert zij met zichtbaar leedvermaak. De globalisering maakt ons nu bovendien medeverantwoordelijk voor de zwarte medemens uit het eerder geisoleerde Zuid-Afrika. Eerder konden wij ons beperken tot kritiek op de veroorzakende apartheid. Ze doet dan net alsof wij de laatste tientallen jaren de apartheid in een groter geheel hebben voortgezet. Dit is natuurlijk weer gebaseerd op het aloude kolonialistisch verleden. Ze legt de verantwoordelijkheid voor de armoede van de zwarte Afrikaan bij onze collectieve erfzonde. De verwordenheid van deze mensen blijft een gevolg van ons koloniale verleden. Deze reflex zie je steeds weer. Alsof het falen niet kan liggen in een eigen cultureel tekort. In Zuid-Afrika is de recente aldaar autochtone blanke apartheid een belangrijke oorzaak. Maar een collectieve westerse blanke schuld aan de niet-blanke, die zo vaak aangevoerd wordt is, behalve onterecht ook desastreus voor het aanvaarden van eigen verantwoordelijkheid van niet-westerse volken. Eigen verantwoordelijkheid is voorwaarde voor de emancipatie van de niet-westerse burger. Zolang deze het falen niet bij zichzelf, in eigen kring, eigen cultuur, of bij eigen leiders zoekt, en zich niet onafhankelijk maakt van geinstitutionaliseerde westerse hulp, zal zij zich nooit aan eigen haar uit het moeras trekken. Meestal zijn corruptie, zelfhaat, lethargie, discriminatie (onderling en van anderen), en andere negatieve factoren uit eigen cultuur verantwoordelijk. Jonathan Sachs roept de vraag op of mensen met verschillende cultuur samen kunnen leven. Natuurlijk kan dat. Ligt er aan wat hij daarmee bedoelt. Charles Taylor geeft het Habsburgse en het Romeinse Rijk als voorbeelden met hun in vrede samenlevende culturen. Daarbij merkt hij op dat dat dit maatschappijen waren met een dominante elite. Geen wonder dus: Er was sprake van cultureel dan wel etnisch gedeelde smart. Dat bindt. In geval van democratie heb je dan een probleem constateert hij. Hij verwacht voor ons dan ook een wereld waar mensen, met in de 20e eeuw nog niet te accepteren verschillende waarden, in parallelle subculturen zullen samenleven. Hij bedoelt dus een maatschappij waar binnen haar subculturen onvrijheden blijvend geaccepteerd worden terwijl die eerder succesvol bestreden werden. Dat is belachelijk. Cultuurrelativisme is ook naar mijn mening nastrevenswaardig. Er is toch een voorwaarde: Cultuurrelativisme mag geen ethisch relativisme inhouden. Jammer genoeg is dat bijna altijd zo. De elementen van deze ethiek moeten weliswaar zo beperkt mogelijk zijn maar wel op basis van vrijheid voor allen. Het is taak van de betreffende leden van een cultuur om dat bij zichzelf aan te passen. Wat mij betreft is dit te erkennen voorwaarde voor immigratie. Dan kunnen de ware vrijheidstrijders zich weer concentreren op de Nederlanders die daar nog moeite mee hebben en ressentimenten voorkomen. Er is nog genoeg te doen. Waarheid is m.i. dat discriminatie en onderwerping bij alle volken praktijk is. Het is juist de van ideologieen losgebroken geindividualiseerde westerse wereld die dat heeft trachten te bestrijden. Een verre van volmaakte en zwaar bevochten verworvenheid. Dat wil niet zeggen dat dat voor alle burgers in de westerse maatschappij geldt. Ook binnen deze maatschappijen is de strijd nog volop gaande. Een terugval naar ideologische knechting en hernieuwde onvrijheid voor vrouwen, homosexuelen, niet-collectivisten, etc. is zeer wel mogelijk. En nog even dit: Fortuyn verdient respect. Respect bestaat namelijk alleen als het wederzijds is. Daar was hij als je hem echt eens beluistert op uit. Ook in de scene waarin hij zo kwaad is: Hij is dan net weer eens in de respectloze ultra-rechtse hoek neergezet. Woedend verteld hij dan waar het hem om gaat: Wederzijds respect. (Is dus een pleonasme.) Mensen die respect eisen bedoelen namelijk meestal ontzag. Wilders is andere koek.

Naam: niki Hoop Een heel mooi programma wat de evolutie een duwtje de goede kant opgeeft, maar jammer genoeg niet helemaal vrij van de ziekte die het wil genezen. Als voorlaatste spreker legt politicoloog Moïsi uit dat een goed politicus het beste uit mensen haalt, zelfvertrouwen en een perspectief op hoop. De laatste spreker, rabbijn Sacks, sluit zich aan bij die gedachte, maar vertelt ons vervolgens dat de 21ste eeuw een eeuw van angst zal zijn want “mensen kunnen nóóit wennen aan verandering!”….. Daar gaat de hoop! Beste programmamakers, hoe goed de bedoelingen ook zijn, onbewust wordt het besluit van een uiteenzetting opgevat als een conclusie, het laatste blijft hangen. De uitweg om de opgedane inspiratie en hoop van het programma te handhaven wordt onbewust al snel de aanname van de mogelijkheid tot exclusiviteit/superioriteit: “Ménsen kunnen niet wennen aan verandering, ík wél!”. De ander, neergezet als inferieur contrast. De aansturing naar een superieur zelfbeeld is tot op heden de manipulatieve manier om mensen te bewegen tot bepaald gedrag, maar dan is de tegenstelling al weer gecreëerd. Dit is iets wat doorgrond moet worden om de aandacht te verplaatsen van “de inferieure ander” naar “onze behoefte aan geestelijke evolutie”. Overigens is “Mensen kunnen nooit wennen aan verandering.” een stelling waarvan de tegenstelling in het individu veel meer emotionele bevestiging oproept. Mensen hunkeren naar verandering! Los van de correcte geitenwollen sok die meent dat elk onderscheid angst voor de ander is, waardoor er geen groeirichting meer is en de evolutie tot stilstand komt en los van de beledigde populist wiens gelijk is ingebed in de stroom van de superieure, verwende, Nederlandse massa, is er nog steeds een onstuitbare evolutie van bewustzijn gaande waarvan dit programma een uiting is, gedragen door een diep verlangen naar indrukwekkend Zelfvertrouwen en inspirerende hoop. Dat verlangen en vermogen is in de mens aanwezig en geeft de groeirichting aan die onze evolutie had, heeft en altijd zal hebben.

Naam: Marga angst/afkeer Heeft de Hr. Ian Buruma ooit goed vernomen wat Pim Fortuyn zei binnenskamer?? Of is hij daar doof en blind voor.Als ik hem zo hoor praten ben ik bang voor het laatste en dat is het hem nu juist. Ik ben een Joodse vrouw van 74 jaar,ben in deze stad ,Amsterdam 36 familieleden en heel naaste vrienden van mijn ouders kwijt geraakt door vergassing in de kampen. Nu moet ik mij door snotjochies en niet alleen kinderen ook mannen in de 20/30jaar en dat al zeker 30 jaar laten beledigen alszijnde, Jodin oprotten jij, wij zijn hier nu de baas,die voor mij op de grond spugen, die mij opzij duwen opstraat en dan gaan lachen. Deze jongens wier ouders ,hier en waarvoor ?? naar toe kwamen,met ,waarvoor, bedoel ik zij kwamen niet uit oorlogs gebieden,nee zij kwamen voor het goede en makkelijke leven en dat kregen zij volop van links. Ouders waarvan heel veel nog nooit een stoeptegel in ons land betaalde. Weet U ik ben niet bang, dat is niemand denk ik, maar ik heb afkeer van dit soort mensen die ons en ons land misbruiken en dat vrijuit mogen doen,daarmee bedoel ik zeker geen Chinees of vele andere die gewoon met ons meedoen. Nee Hr. Buruma het is geen angst,ja zo noemt u en al die andere het het liefst,maar het is geen angst,waarvoor? oodgaan doen wij allemaal toch eens ,maar de manier waarop ons totaal andere bevolkingsgroepen zijn opgedrongen, die zelf totaal niets met ons willen hebben, dat neem ik links kwalijk,maar daarom ben ik nog niet extreem rechts!!! Dat dit zogezegt mag worden vind ik kwalijk en bewijst dat ZIJ die dit veroorzaakten en nog door laten lopen, fout zijn en denken, dit splijt ons land en onze eigen bevolking.

Naam: Wim Gefeliciteerd Ik ben het volkomen met Thijs, die ik niet ken, eens!

U kunt hier reageren op de uitzending. Uw reactie verschijnt direct online. Naam E-mail Uw emailadres wordt NIET gepubliceerd Titel   Reactie   Spelregels: 1. toon respect voor andermans mening 2. de reactie moet betrekking hebben op de inhoud van de uitzending 3. reageer met korte bondige teksten 4. racistische teksten of ander haatzaaiend materiaal wordt verwijderd. 5. speel niet op de man Verificatie code     Type bovenstaande verificatie code (Code is NIET hoofdlettergevoelig)